Ο
δρόμος για το τέλειο Squat
!!!
(Από το Α ως το Ω)
Λέξεις: 3300
Χρόνος ανάγνωσης:
14- 17 min
Αν ήταν μια οποιαδήποτε άσκηση δε θα έμπαινα στον
κόπο να γράψω αυτό το άρθρο. Δεν είναι όμως μια τυχαία άσκηση κι επειδή δε θέλω
να σε βλέπω να κοπανιέσαι σαν ψάρι έξω από το νερό αποφάσισα να σε καθοδηγήσω.
Το squat
είναι
πολυαρθρική άσκηση και ενεργοποιεί πολλές μυϊκές ομάδες σε όλο το σώμα. Για το
λόγο αυτό είναι από τις βασικότερες ασκήσεις που απαρτίζουν ένα προπονητικό
πρόγραμμα με βάρη. Είναι μια άσκηση που έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη δική μου
προπόνηση, όπως και στην προπόνηση των περισσότερων πελατών μου. Είναι άσκηση
ικανή να προσφέρει μεγάλο όγκο προπόνησης,
ενεργοποιώντας σε ισορροπία τις μυϊκές ομάδες των κάτω άκρων χωρίς να
δημιουργεί μυϊκά ελλείματα και ανισορροπίες. Αποτελεί δηλαδή μια πολύ καλή λύση
για όσους στοχεύουν σε λειτουργικότητα, δύναμη και μυϊκή υπερτροφία.
Η κίνηση που γίνεται στη σύγκεντρη-ανοδική φάση του squat σε
ισχίο και γόνατο είναι έκταση. Αυτό σημαίνει ότι πρωταγωνιστικό ρόλο έχει ο
τετρακέφαλος όσο και οι μύες του γλουτού μαζί με τους οπίσθιους μηριαίους
(εκτός της βραχείας κεφαλής του δικέφαλου μηριαίου). Όσο για τους προσαγωγούς ο
βαθμός ενεργοποίησής τους εξαρτάται από το άνοιγμα των ποδιών. Όπως
καταλαβαίνεις το squat
είναι
άσκηση η οποία μπορεί κάλλιστα να καλύψει χωρίς υπερβολές σε σχεδόν μέγιστο
βαθμό ένα lower-body πρόγραμμα.
Οι συνηθέστερες παραλλαγές
είναι οι εξής: high bar back squat
(με τη μπάρα να τοποθετείται στο επάνω τμήμα της άνω μοίρας του τραπεζοειδή), low bar back squat
(η μπάρα τοποθετείται ενδιάμεσα της άνω και μέσης μοίρας του τραπεζοειδή και
επάνω από την ακανθική μοίρα του δελτοειδή). Τέλος έχουμε το front squat
(η μπάρα τοποθετείται μπροστά από τον τράχηλο και πάνω στους πρόσθιους
δελτοειδής).
Η ενεργοποίηση και η συμμετοχή των κάτω άκρων
διαφέρει σημαντικά αναλόγως τη θέση της μπάρας. Στο low bar squat έχουμε
μεγαλύτερη ενεργοποίηση της πίσω κινητικής αλυσίδας (γλουτιαίοι, οπίσθιοι
μηριαίοι) σε αντίθεση με το high bar και το front squat που έχουμε μεγαλύτερη
επιβάρυνση στον τετρακέφαλο. Για το λόγο αυτό οι περισσότεροι μπορούν να
σηκώσουν περισσότερα κιλά σε low
bar
squat.
Σε κάθε παραλλαγή όμως ο τετρακέφαλος εξακολουθεί να δέχεται τη μεγαλύτερη
επιβάρυνση, όντας ο μοναδικός εκτείνοντας του γόνατος.
Τώρα εσύ θα αναρωτιέσαι τι να επιλέξεις…Αν είσαι
αρχάριος θα σου πρότεινα να ξεκινήσεις με high bar, το θεωρώ ποιο εύκολο στην
εκμάθηση. Για τους αθλητές της άρσης βαρών προτείνεται το high bar και αδιαμφησβήτητα το front. Από την άλλη όμως αξίζει να
αναφερθεί η έντονη διαφωνία του Mark
Rippetoe
πάνω
στο θέμα αυτό. Υποστηρίζει πως η καλύτερη λύση για Olympic weightlifters είναι
το low
bar
αντί
του high
bar
γιατί
ταιριάζει περισσότερο στην αρχική θέση ενός clean ή
snatch
(εδώ που τα λέμε τρέφει μια ιδιαίτερη λατρεία για το low bar). Δε θα το θίξω περεταίρω…το άρθρο
είναι ήδη αρκετά μεγάλο, απλά δίνω τροφή για σκέψη. Από την άλλη η πλειοψηφία
των αθλητών του powerlifting
προτιμούν
το low
bar
επειδή έτσι μπορούν να σηκώσουν περισσότερα κιλά. To front squat είναι
εξαιρετική άσκηση και για τη βελτίωση της τεχνικής του back squat (κυρίως high bar), όπως και το overhead squat. Η δική μου πρόταση είναι να τα
δοκιμάσεις όλα…και γιατί όχι να τα προπονείς και όλα…
Πάμε
να δούμε βασικά σημεία της τεχνικής…
Κατ’ αρχήν βγάλε αυτό το πράγμα γρήγορα απ’ τη
μπάρα…δε μπορώ να το βλέπω…
Αν τοποθετήσεις τη μπάρα σωστά δε θα πονάς…πίστεψέ
με μόνο κακό σου κάνει. Χάνεις το feedback και την άμεση
επαφή με τη μπάρα, που σημαίνει μείωση της σταθερότητας (πολύ σημαντικό κομμάτι
για ένα καλό squat).
Τοποθέτησε λοιπόν συμμετρικά τα χέρια σου στη μπάρα
ανάλογα φυσικά με τον τύπο squat
που
θα επιλέξεις (στο high
bar
η
τοποθέτηση των χεριών είναι πιο κλειστή από ότι στο low bar). Σκοπός είναι να είσαι κάτω από
τη μπάρα με σφιχτή πλάτη. Οπότε προσάρμοσε τη λαβή σου έτσι ώστε να πετύχεις το
ζητούμενο. Αυτό που πρέπει να κάνεις για να έχεις σφιχτή πλάτη κατά τη διάρκεια
του squat
είναι
προσαγωγή των ωμοπλατών προσπαθώντας να ΄΄φέρεις κοντά΄΄ τους αγκώνες σου πίσω
από την πλάτη. Καλύτερα απ’ τον Lu
Xiaojun δε θα μπορούσα να στο δώσω…RESPECT!!!
Ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της τεχνικής αποτελεί το
bar
path, η διαδρομή δηλαδή που
κάνει η μπάρα από την αρχή μέχρι το τέλος της εκτέλεσης μιας επανάληψης. Η
διαδρομή αυτή είναι μια ευθεία κάθετη ως προς το έδαφος γραμμή, διερχόμενη από
το μέσο του ποδιού. Αυτό ισχύει για όλες τις παραλλαγές.
Front High bar Low bar
Όπως
μπορείς να διαπιστώσεις και στην εικόνα, για να έχουμε καλό bar path στο
low
bar
squat
πρέπει
να υπάρχει καθ’ όλη τη διάρκεια κλίση του κορμού προς τα εμπρός. Στο high bar η
θέση είναι πιο κάθετη, ενώ στο front
squat
η
θέση του κορμού είναι ακόμα πιο κάθετη.
Low bar High bar Front
Για αυτό και διανέμεται διαφορετικά η επιβάρυνση σε
κάθε παραλλαγή. Παρατήρησε τις γωνίες ισχίου και γόνατος. Στο low bar η
γωνία του ισχίου είναι πιο κλειστή ενώ του γόνατος πιο ανοιχτή σε σχέση με το high bar και
το front.
Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη φόρτιση ισχίων και μέσης σε σχέση με τα γόνατα, συγκριτικά με τις άλλες δύο παραλλαγές. Το αντίθετο
συμβαίνει στο high
bar
κι
ακόμα περισσότερο στο front
squat.
Για το λόγο αυτό το low
bar
είναι
καταπληκτική άσκηση όχι μόνο για τα πόδια άλλα και για δυνατή πλάτη!!! Δεν
επιτρέπει όμως στον ασκούμενο να πιάσει το ίδιο βάθος όσο το high bar squat.
Νομίζω
πως είναι καλή στιγμή να αποσαφηνίσουμε το τι εννοούμε με τον όρο βαθύ κάθισμα…Ο
όρος βαθύ κάθισμα δεν αντικατοπτρίζεται στη φράση ΄΄ass to the grass΄΄. Βαθύ θεωρείται το squat όταν
το ισχίο κατέβει πιο κάτω από το ύψος του γονάτου, όταν ΄΄σπάσει΄΄ δηλαδή το
παράλληλο.
Πόσο
βαθιά πρέπει να κατεβαίνω στο squat;
Υπάρχουν κάποιοι λόγοι για τους οποίους δε μπορείς
να κατέβεις αρκετά βαθιά και θα τους εξηγήσω παρακάτω…Έχουν να κάνουν κυρίως με
την κινητικότητα του ισχίου και της ποδοκνημικής σου, μην αγχώνεσαι όμως λύση
υπάρχει…Γενικά σου προτείνω να κατεβαίνεις μέχρι εκεί που σου επιτρέπει η
ανθρωπομετρία και η κινητικότητα σου. Και εννοείται ανάλογα με το τι σε
περιορίζει, σε προτρέπω να το δουλέψεις για να βελτιωθείς, έτσι ώστε να είσαι
σε θέση να κάνεις βαθύ κάθισμα. Στη θέση αυτή παρατηρείται η μεγαλύτερη
ενεργοποίηση του μέγα γλουτιαίου, ωστόσο το βάθος φαίνεται πως δεν επηρεάζει
την ενεργοποίηση του τετρακέφαλου (μέγιστη ενεργοποίηση στις 90ο)
και των οπίσθιων μηριαίων…κάτι που διαψεύδει τις εμπειρικές απόψεις (Caterisano, 2002).
Ας
δούμε τώρα το πάτημα και τη θέση των πελμάτων…
Το άνοιγμα των ποδιών το προσδιορίζουμε περίπου στο
άνοιγμα των ώμων, μπορεί όμως να είναι και μεγαλύτερο. Αν το πάτημα είναι πιο
ανοιχτό (sumo
squat)
τότε μειώνεται και το βάθος που μπορούμε να πιάσουμε, λόγω μεγάλης διάτασης των
προσαγωγών. Το βάθος μειώνεται και με το low bar squat, εννοείται όμως πως με όλες τις
παραλλαγές μπορούμε να πιάσουμε ικανοποιητικό βάθος (ανάλογα με την ευλυγισία
και την κινητικότητα του καθενός).
Οι μύτες των ποδιών συνήθως πρέπει να έχουν
κατεύθυνση προς τα έξω για να μπορέσει κάποιος να πιάσει το μεγαλύτερο βάθος
που μπορεί (περίπου 30ο). Στη θέση αυτή παρατηρούμε μεγαλύτερη ενεργοποίηση των προσαγωγών (Pereira 2010). Όσο πιο ανοιχτό είναι το πάτημά σου τόσο
οι μύτες έχουν την τάση να ανοίξουν και όχι δεν κάνεις κάτι λάθος αυτό είναι το
φυσιολογικό και το σωστό. Όπως καταλαβαίνεις το πάτημα είναι προσωπικό για τον
καθένα και όχι κάτι στάνταρ…Δύσκολα θα σου πει κάποιος που ξέρει από squat ότι
το πάτημά σου είναι λάθος αν όλα τα άλλα στην τεχνική σου είναι σωστά.
Για
να περάσουμε και στα γόνατα…
Κατ’ αρχήν η κίνηση που επιδέχεται η άρθρωση του
γόνατος κατά την κίνηση του squat
είναι
κάμψη και έκταση. Αντίστοιχα η άρθρωση της ποδοκνημικής κάνει ραχιαία και
πελματιαία κάμψη. Οπότε ένα άτομο με καλή κινητικότητα ποδοκνημικής που μπορεί
να εκτελέσει βαθύ κάθισμα, κατά 90% θα περάσει τα γόνατα μπροστά από τις μύτες
των ποδιών του…και μάντεψε…ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΛΥΤΑ ΣΩΣΤΟ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ!!! Αυτό έχει να κάνει με τη σχέση μηριαίου οστού και κνήμης σε μήκος. Όχι φίλε μου
τα γόνατα σου δε θα πάθουν καμία ζημιά αν περνάνε τις μύτες των ποδιών…γι’ αυτή
τη δουλειά σχεδιάστηκαν!!! Δίνεται η κλασσική πλέον συμβουλή τα γόνατα να μην
μετατοπίζονται μπροστά από τα ακροδάχτυλα γιατί έτσι επιβαρύνεται περισσότερο ο
πρόσθιος χιαστός, ο οποίος κατά κύριο λόγο ευθύνεται για τον περιορισμό της
πρόσθιας μετατόπισης της κνήμης. Όμως…για ένα άτομο με υγιή γόνατα που δεν έχει
έντονες μυϊκές ανισορροπίες η μέγιστη φόρτιση του πρόσθιου χιαστού κατά το squat δεν
ξεπερνά καν το 10% της ανθεκτικότητάς του (Toutoungi, 2000)!!!
Συνεργοί του προσθίου χιαστού είναι φυσικά και οι οπίσθιοι μηριαίοι. Με απλά
λόγια στο βαθύ κάθισμα δεν ασκούνται δυνάμεις ικανές να τραυματίσουν υγιή
γόνατα (Escamilla, 2001).
Σε low
bar
squat
είναι
εφικτό να πιάσεις βάθος χωρίς τα γόνατα να περάσουν τις μύτες των ποδιών σου.
Σε high
bar
και
ειδικά σε front
squat
για
τους περισσότερους κάτι τέτοιο είναι αδύνατο. Αυτό δεν οφείλεται σε κάποιο
λάθος του ασκούμενου, είναι η φύση της κίνησης τέτοια και σαφώς θέμα ανατομίας…Άρα
το κριτήριο μας πάντα πρέπει να είναι το ιστορικό των γονάτων. Όλες οι παραλλαγές είναι ασφαλείς για τα γόνατα. Η μεγάλη
κάμψη του γόνατος, αυτό που δηλαδή γίνεται όταν τα γόνατα περνάνε τα
ακροδάχτυλα δεν είναι ικανή να προκαλέσει τραυματισμό σ ένα άτομο με υγιή
γόνατα!!!
Ας
δούμε κάποια λάθη που παρατηρούνται και φυσικά τις λύσεις τους!!!
Βλαισότητα γονάτων…
Η κίνηση που περιορίζει η άρθρωση του γόνατος είναι
η περιστροφή και οι πλάγιες μετατοπίσεις στο μετωπιαίο επίπεδο…Πολλές φορές
παρατηρείται βλαισότητα στα γόνατα των ασκούμενων κατά τη διάρκεια εκτέλεσης squat και
ιδιαίτερα στις γυναίκες οι οποίες έχουν αυξημένη γωνία Q. Είναι η ευθεία γραμμή από την
πρόσθια άνω λαγόνιο άκανθα προς το κέντρο της επιγονατίδας κι από το κέντρο της
επιγονατίδας στο κνημιαίο κύρτωμα.
Το λάθος που παρατηρείται εν ολίγοις κατά τη
διάρκεια εκτέλεσης της άσκησης είναι το κλείσιμο των γονάτων προς τα μέσα.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κάκωση του έσω πλαγίου
συνδέσμου του γόνατος. Η σωστή οδηγία που πρέπει να δίνεται είναι τα γόνατα να
κατευθύνονται προς τα έξω ακολουθώντας τις μύτες των ποδιών και να μην κλείνουν
μέσα από το μεγάλο δάχτυλο. Το φαινόμενο αυτό γίνεται εντονότερο όταν ο
ασκούμενος πιέζεται κατά τη σύγκεντρη φάση. Αν έχεις έντονο πρόβλημα με τη
βλαισότητα, σου προτείνω να βάλεις ένα λάστιχο γύρω από τα γόνατα σου για να
μάθεις να τα πιέζεις προς τα έξω. Επίσης μπορείς να βάλεις μια μπάλα ανάμεσα στα
γόνατα για να μάθεις να τα κρατάς ανοιχτά.
Η
περίπτωση του Butt
Wink…
Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους κάποιοι
φοβούνται ή δε μπορούν να πιάσουν καλό βάθος στο squat. Γενικά υπάρχει η κακή φήμη ότι
εκτός των γονάτων το squat
προκαλεί
προβλήματα και στη μέση. Πολλές φορές κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της άσκησης
παρατηρούμε ότι ο ασκούμενος από ένα σημείο κι έπειτα δε μπορεί να διατηρήσει
το φυσιολογικό λορδωτικό κύρτωμα της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής του στήλης
με αποτέλεσμα να δημιουργείται το λεγόμενο ΄΄Butt wink΄΄.
Πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτό οφείλεται σε
βραχυμένους οπίσθιους μηριαίους. Η πεποίθηση αυτή οφείλεται στους διάρθριους
μύες των οπίσθιων μηριαίων, οι οποίοι εμπλέκονται στην άρθρωση του ισχίου αλλά
και του γόνατος. Άρα κατά αυτή τη λογική η λύση δίνεται με διατάσεις των
οπισθίων μηριαίων…
Βέβαια διάταση των οπίσθιων μηριαίων πραγματοποιείται
με κάμψη στην άρθρωση του ισχίου και έκταση στην άρθρωση του γόνατος. Στην
κίνηση όμως του squat
στην
έκκεντρη φάση έχουμε όντως κάμψη στην άρθρωση του ισχίου. Κάμψη όμως έχουμε και
στην άρθρωση του γόνατος και όχι έκταση. Δεν πραγματοποιείται δηλαδή διάταση σε
τέτοιο βαθμό έτσι ώστε οι οπίσθιοι μηριαίοι να ΄΄τραβήξουν΄΄ την πύελο κατ’
αυτό τον τρόπο.
Το θέμα του butt wink είναι
ανατομικό…δηλαδή το σχήμα της κοτύλης της πυέλου και της κεφαλής του μηριαίου
οστού είναι τέτοιο που δεν επιτρέπει μεγαλύτερη κάμψη ισχίου με αποτέλεσμα να
έχουμε τη συμπεριφορά αυτή της λεκάνης.
Αυτό που μας απασχολεί όμως είναι αν τελικά το butt wink είναι
ικανό να προκαλέσει ζημιά στη μέση μας όπως π.χ. κοίλη μεσοσπονδυλίου δίσκου. Η
τοποθέτηση του Bret Contreras
πάνω
στο θέμα αυτό (με την οποία μπορώ να πω ότι είμαι σύμφωνος) είναι ότι το butt wink είναι
κακό υπό προϋποθέσεις. Αν ξεκινάει από το παράλληλο και κάτω τότε η απόκλιση
της πυέλου δεν είναι τόσο μεγάλη και κατά συνέπεια δεν είναι ικανή να δημιουργήσει
πρόβλημα στη μέση. Αν το butt
wink
όμως
ξεκινάει πριν απ’ το παράλληλο, τότε η κλίση που παίρνει η πύελος μπορεί να
είναι αρκετά μεγάλη έτσι ώστε μακροπρόθεσμα να προκαλέσει κάποιον τραυματισμό.
Μια καλή λύση για τη μείωση του butt wink είναι
να έχεις ευρύτερη στάση των ποδιών και να κατευθύνεις προς τα έξω τις μύτες των
ποδιών και τα γόνατά σου κατά την εκτέλεση.
Κοιτάς
αλλού γι’ αλλού…
Ένα πολύ συχνό λάθος που παρατηρείται κατά τη
σύγκεντρη φάση της εκτέλεσης squat
είναι να βλέπουμε τη λεκάνη να ανεβαίνει και τον κορμό να πέφτει μπροστά…Κατά
κύριο λόγο αυτό οφείλεται στο ότι οι τετρακέφαλοι δεν είναι ικανοί να σηκώσουν
το φορτίο και μη μπορώντας να ακολουθήσουν αποδίδουν στην ουσία μεγαλύτερη ενεργοποίηση στους
γλουτούς και τη μέση, μετατρέποντας έτσι το Squat σε
Good
Mornings…Πάει
το bar
path,
πάει το squat,
άσε που είναι επικίνδυνο και για τη μέση σου…
Όμως…εκτός από θέμα τετρακέφαλων το πρόβλημα μπορεί
να βρίσκεται στο ότι κοιτάς σε λάθος σημείο…σου φαίνεται αστείο ε? Let me explain…κατ’ αρχήν το κεφάλι
σου θα πρέπει να είναι σε ουδέτερη θέση ως προέκταση της σπονδυλικής σου
στήλης. Αυτό θα το πετύχεις κοιτώντας στο σωστό σημείο. Σε high bar squat πρέπει
να εστιάσεις σε ένα σημείο ευθεία μπροστά, ίσως και λίγο πάνω από το οριζόντιο επίπεδο. Αν κοιτάς πιο πάνω…θα πέσεις πίσω, αν
κοιτάς κάτω…θα πέσεις μπροστά. Σε low bar squat πρέπει
να κοιτάς διαγώνια κάτω. Ένα σημείο δηλαδή περίπου 1,5μ. μπροστά στο πάτωμα.
Εάν κοιτάς ευθεία ο θώρακας θα βγει μπροστά το ίδιο και η λεκάνη και τέλος θα
ακολουθήσουν και τα γόνατα με αποτέλεσμα το βάρος από τους γλουτούς να
μετατοπιστεί στους τετρακεφάλους και το bar path θα
μεταβληθεί. Αν κοιτάς κάτω τα πόδια σου…θα φύγεις μπροστά. Μια συμβουλή που θα
σου δώσω είναι…ΦΥΓΕ μακριά από τον καθρέφτη!!! Ένα τεράστιο λάθος όλων των
γυμναστηρίων…καθρέφτης μπροστά από το squat rack. Τυχαία νομίζεις οι αθλητές της
άρσης βαρών και του powerlifting
δεν
κάνουν squat
μπροστά
από καθρέφτη. Φυσικά και όχι…ο καθρέφτης παρασέρνει το βλέμμα σου, με συνέπεια
να χαλάει η τεχνική σου.
Σηκώνονται
οι φτέρνες σου απ’ το πάτωμα…
Αυτό σίγουρα όχι μόνο σε εμποδίζει να πιάσεις βάθος,
αλλά χαλάει και τη συνολική τεχνική σου. Η κακή κινητικότητα της ποδοκνημικής
σου και η βράχυνση του υποκνημίδιου είναι η αιτία του κακού εδώ…Δούλεψε πάνω σ
αυτά και θα βελτιωθείς. Κάτι πιο άμεσο που μπορείς να κάνεις είναι να βάλεις
παπούτσια άρσης βαρών τα οποία έχουν υπερυψωμένες τις φτέρνες ή για την ώρα να
βάλεις δυο μικρούς δίσκους κάτω από τις φτέρνες σου.
Το κομμάτι της αναπνοής…
Θα έχετε ακούσει ότι στο εύκολο κομμάτι της επανάληψης παίρνουμε ανάσα και στο δύσκολο τη βγάζουμε…Ωραία όπως το ακούσατε, ξεχάστε το…Για το squat δεν ισχύουν οι ίδιοι κανόνες… Αυτό που πρέπει να κάνεις είναι να πάρεις βαθιά κοιλιακή αναπνοή, πιέζοντας προς τα έξω τους κοιλιακούς σου. Έπειτα ξεκινάς να κατεβαίνεις. Αέρα θα βγάλεις όταν τελειώσει το δύσκολο κομμάτι της επανάληψης. Δηλαδή όταν ανέβεις τελείως πάνω…ίσως στις τελευταίες μοίρες. Η τεχνική αυτή αναπνοής ονομάζεται Valsalva maneuver. Αυτό που προσφέρει είναι μεγάλη ενδοκοιλιακή πίεση και κατ’ επέκταση δυνατό κορμό μέσω μεγαλύτερης ενεργοποίησης των σταθεροποιητών μυών. Με σκέτη μπάρα σίγουρα δε θα καταλάβεις κάποια διαφορά. Με μεγάλο φορτίο όμως θα καταλάβεις σίγουρα τι εννοώ. Αν ξεκινήσεις την εκπνοή απ’ την αρχή της ανοδικής φάσης…σου εγγυώμαι ότι δεν πρόκειται να σηκωθείς ποτέ!!! Άσε που είναι πολύ πιθανό να τραυματίσεις τη μέση σου γιατί πολύ απλά η σπονδυλική σου στήλη δε θα έχει τη μέγιστη υποστήριξη των μυών του κορμού. Η τεχνική αυτή πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο από έμπειρους ασκούμενους που σηκώνουν μεγάλα φορτία, λόγο της απότομης αύξησης της αρτηριακής πίεσης του αίματος που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια των αισθήσεων.
Και
για να μη τα λέμε μόνο στη θεωρία…Δείτε
τι εννοώ και στην πράξη. Έστω…ένα μικρό δείγμα από τη δική μου προπόνηση…
High bar
Δυστυχώς…
Έχω
παρακολουθήσει από περιέργεια πολλούς συναδέλφους να δίνουν οδηγίες εκτέλεσης squat σε
ασκούμενους και με λύπη διαπιστώνω σχεδόν πάντα ότι όλοι βασίζονται στις ίδιες
λανθασμένες οδηγίες. ΄΄Τα πόδια στο άνοιγμα των ώμων οι μύτες στην ευθεία και
κατέβα χωρίς τα πόδια να περάσουν τις μύτες των ποδιών΄΄. Έτσι για να
γελάσετε…την επόμενη φορά που θα σας δώσει αυτές τις οδηγίες ο γυμναστής…πείτε του να πάρει
μπάρα και να κάνει μ αυτόν τον τρόπο βαθύ κάθισμα. Δείτε έπειτα ένα-ένα τα
σημεία τεχνικής…Στην κάθοδο θα παρατηρήσετε από ένα σημείο και μετά τους
αγκώνες του να φεύγουν μπροστά (η πλάτη χαλάρωσε). Αν κρατήσει σφιχτή την πλάτη
του, στην προσπάθειά του να κρατήσει και τα γόνατα πίσω απ’ τις μύτες, θα χάσει
ισορροπία και θα φύγει πίσω (πάει το bar path). Και φυσικά μην ξεχάσετε να
παρατηρήσετε το έντονο butt
wink
που
θα κάνει η λεκάνη του σε κάθε περίπτωση… Αν τύχει λοιπόν συνάδελφε και δεις τον
Klokov
να
κάνει squat
πες του…΄΄φιλαράκο δε το κάνεις σωστά, οι μύτες κοιτάνε έξω και τα γόνατα
περνάνε τις μύτες των ποδιών σου…άσε με να σε διδάξω…΄΄
Η σωστή οδηγία για σωστό βαθύ κάθισμα είναι ΄΄κάτσε
ανάμεσα στα πόδια σου΄΄ και όχι ΄΄κάτσε πάνω στα πόδια σου΄΄. Αυτό θα γίνει
μόνο αν στρέψεις προς τα έξω τις μύτες των ποδιών και ακολουθήσουν και τα
γόνατα. Κάνε ένα γρήγορο τεστ για να δεις ότι οι μύτες πρέπει να κοιτάζουν έξω…
Πόδια στο άνοιγμα των ώμων, μύτες στην ευθεία…και τώρα σφίξε δυνατά τους
γλουτούς σου φέρνοντας προς τα εμπρός τη λεκάνη σου. Παρατήρησε τα γόνατα και
τις μύτες των ποδιών σου…ανοίγουν προς τα έξω…Αυτό συμβαίνει γιατί έτσι επιτυγχάνεται
η μέγιστη δυνατή ενεργοποίηση των γλουτών. Αυτός είναι ένας γρήγορος τρόπος για να βρείς το πάτημα που σου ταιριάζει!
Εξοπλισμός…
Για το τέλος θα σας πω δυο λόγια για τον εξοπλισμό
που προτείνω να χρησιμοποιήσετε για ασφάλεια και μεγιστοποίηση της απόδοσής σας.
Παπούτσια…
Προσωπικά θεωρώ απαραίτητο να εκτελεί κάποιος αυτή
την άσκηση με τα σωστά παπούτσια, καθώς αποτελούν τον βασικό εξοπλισμό. Μακριά από
τα παπούτσια τύπου running…Είναι ότι καλύτερο για περπάτημα και τρέξιμο, καθώς
έχουν μαλακή σόλα για τη μεγαλύτερη δυνατή απορρόφηση των κραδασμών. Σε καμία
περίπτωση όμως δεν αποτελούν επιλογή για squat. Μιλάμε για μια άσκηση δύναμης που
την χαρακτηρίζει η σταθερότητα, γι’ αυτό και το παπούτσι σου θα πρέπει να έχει
σκληρή σόλα. Συστήνω ανεπιφύλακτα τα παπούτσια που χρησιμοποιούν στην άρση
βαρών, τα οποία έχουν σκληρή σόλα (κάποια έχουν ξύλινη) και υψωμένο τακούνι
(βλ. βίντεο). Η κατασκευή των παπουτσιών αυτών θα σε βοηθήσει και να κατέβεις
πιο βαθιά με λιγότερο butt
wink
και
με το θέμα κινητικότητας της ποδοκνημικής σου.
Ζώνη…
Είναι αποδεδειγμένο και ευρέως γνωστό πως η χρήση
ζώνης αυξάνει την ενδοκοιλιακή πίεση. Θα ακούσετε πολλούς να λένε πως η ζώνη
αποδυναμώνει τον κορμό και απενεργοποιεί τους μύες που τον περιβάλλουν. Για την
ακρίβεια ισχύει το αντίθετο…Πρώτων, φορώντας ζώνη οι μύες του κορμού πιέζοντας
την προς τα έξω, ενεργοποιούνται περισσότερο. Και δεύτερον φορώντας ζώνη θα
σηκώσεις περισσότερα κιλά…δεν είναι ψυχολογική βοήθεια, ούτε placebo. Η ζώνη βοηθά
πρακτικά. Βλέπω πολλούς να την τοποθετούν χαμηλά στη μέση με σκοπό την
προστασία της. Βάλε τη ζώνη ψηλότερα με σκοπό να ΄΄τυλίγει΄΄ τον κορμό καλύπτοντας
μεγάλο μέρος του ορθού κοιλιακού. Αυτό μπορεί να σημαίνει πως το τελείωμα της ζώνης θα βρίσκεται στο ύψος του ομφαλού. Κάτι ακόμα…η ζώνη θα πρέπει να σε ΄΄σφίγγει΄΄
τη στιγμή που θα έχεις πάρει μεγάλη ανάσα, όχι από την αρχή που θα την φορέσεις.
Έτσι θα επιτύχεις τη μεγαλύτερη ενδοκοιλιακή πίεση.
Η πρόταση μου είναι ζώνη από δέρμα και όχι από άλλο
υλικό. Επίσης συστήνω να έχει το ίδιο πλάτος σ όλο το μήκος της (συνήθως είναι 10cm). Οι περισσότερες ζώνες του
εμπορίου έχουν στην πίσω επιφάνεια μεγάλο πλάτος και στενεύουν μπροστά. Δε μπορώ
πραγματικά να καταλάβω σε τι εξυπηρετεί αυτό…με κάνει μόνο να σκέφτομαι πως
αυτοί που τις κατασκευάζουν δεν ξέρουν ποια είναι η ουσιαστική χρήση της ζώνης…
Αυτά έχω να σου πω για την ώρα…Χαρά στην υπομονή σου…μέχρι
κι εγώ που το έγραψα βαριέμαι να το διαβάσω όλο…Πλέον όμως έχεις όλες τις πληροφορίες
για να εκτελέσεις ένα τέλειο squat!!!
Μέχρι
να τα ξαναπούμε…
Improve your physique,
maximize your performance
Stay
strong, stay healthy...
B.Sc. Personal Trainer –
Rehabilitation Coach
References
- Ιωάννης Φατούρος, Αθανάσιος Χατζηνικολάου, ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΜΕ ΒΑΡΗ-Εκτέλεση-Διδασκαλία-Ασφάλεια & Οργάνωση των Ασκήσεων, 2011
- Mark Rippetoe, Starting Strength Basic Barbell Training, 3rd edition, 2011
- Caterisano A, Moss RF, Pellinger TK, Woodruff K, Lewis VC, Booth W, Khadra T. The effect of back squat depth on the EMG activity of 4 superficial hip and thigh muscles. J Strength Cond Res. 2002
- Pereira GR, Leporace G, Chagas Dd, Furtado LF, Praxedes J, Batista LA. Influence of hip external rotation on hip adductor and rectus femoris myoelectric activity during a dynamic parallel squat. J Strength Cond Res. 2010
- Toutoungi DE1, Lu TW, Leardini A, Catani F, O'Connor JJ. Cruciate ligament forces in the human knee during rehabilitation exercises. Clin Biomech (Bristol, Avon). 2000
- Escamilla RF Knee biomechanics of the dynamic squat exercise. Med Sci Sports Exerc. 2001

















Εισαι ωραιος! Πολυ ωραιο αρθρο, ευχαριστουμε για το χρονο σου!
ΑπάντησηΔιαγραφήΣ ευχαριστώ πολύ Αντώνη! να σαι καλά!
ΔιαγραφήFor athletes with healthy knees, performing the parallel squat is recommended over the deep squat, because injury potential to the menisci and cruciate and collateral ligaments may increase with the deep squat...vs...."Με απλά λόγια στο βαθύ κάθισμα δεν ασκούνται δυνάμεις ικανές να τραυματίσουν υγιή γόνατα"....διορθώστε με αν κάνω λάθος, αλλα δεν γράφετε ακριβώς το αντίθετο απο αυτο που γράφει στην έρευνα; (Πολύ καλό άρθρο!)
ΑπάντησηΔιαγραφήΌχι δεν κάνετε κάποιο λάθος και μπράβο σας που είδατε και τις έρευνες που παραθέτω...Το παράλληλο είναι ίσως ποιο ασφαλές όντως από το βαθύ κάθισμα, κυρίως για το χόνδρο και τους μηνίσκους. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι το βαθύ κάθισμα είναι επικίνδυνο...Σίγουρα ασκούνται μεγαλύτερες δυνάμεις στα γόνατα στη θέση αυτή, χωρίς όμως να είναι ικανές να δημιουργήσουν πρόβλημα. Κάποιος με υγιή γόνατα είναι σίγουρα σε θέση να εκτελεί άφοβα βαθύ κάθισμα (με σωστή τεχνική φυσικά). Σας ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο.
ΔιαγραφήTo διάβασα μέχρι τέλους και πρώτη ίσως φορά βρήκα ταύτιση στα πάντα.Έχω διαβάσει χιλιάδες άρθρα, έχω κάνει άπειρα squat, έχω πετάξει χρόνο και χρήμα σε δεκάδες σεμινάρια ανθρώπων που υποστηρίζουν την βιβλιογραφία χωρίς γνώση προπονητικής.Τώρα στο δικό μου χώρο μιλώ και δείχνω την τεχνική squat όπως ακριβώς την περιγράφεις εσύ και ο βράχος Klokov(Eίχα την τύχη να τον δω στην Γερμανία τα τελευταία δύο χρόνια.Συγχαρητήρια!
ΑπάντησηΔιαγραφή